Beginnersgids voor piston espressomachines: wat is het en hoe werkt het?

Piston espresomachine
Bijgewerkt op 17 nov 2021

Overweeg je een een espressomachine voor thuis? Goed bezig! Met een piston espressomachine haal je namelijk het maximale uit jouw espresso (en cappuccino). Je hebt meer controle over de smaak én leert hoe je koffie zet zoals een échte barista. Maar hoe werkt een espressomachine voor thuis nu eigenlijk én hoe weet je of het iets voor jou is?

In deze beginnersgids voor pistonmachines vertellen we jou alles wat je moet weten over espresso machines, zodat je voor jezelf een keuze kunt maken of het iets voor je is.

Wat is een espressomachine?

De meeste mensen denken direct aan een professioneel espresso apparaat in een café. Echter moet je wel een heel groot koffiefan zijn wil je zo’n groot apparaat in huis halen. Gelukkig zijn er kleinere espressomachines voor thuis, ook wel een pistonmachine genoemd.

De techniek achter een espressomachine is vrij simpel. Het apparaat heeft een pomp waarmee het heet water onder hoge druk door de filterhouder met gemalen koffie perst. Het resultaat: een koffieconcentraat dat een espresso wordt genoemd.

Soorten piston espressomachines

  • Klassieke pistonmachine: volledig handmatig.
  • Pistonmachine met automatische stoompijpje: Plaats het melkkannetje onder het stoompijpje en het espresso apparaat schuimt het melk automatisch op.

Wat maak je met een espressomachine?

Met een espresso apparaat maak je de volgende koffiespecialiteiten:

  • Espresso
  • Dubbele espresso
  • Latte
  • Latte macchiato
  • Flat white
  • Cappuccino

Espressomachine accessoires: wat heb je nodig?

Om een espresso of een cappuccino te zetten heb je de volgende accessoires nodig. De filterdrager, tamper en het melkkannetje worden standaard met een espresso apparaat geleverd.

  • Filterdrager of filterhouder
  • Tamper
  • Melkkannetje
  • Uitklopbak
  • Weegschaal (optioneel)
  • Timer (optioneel)
  • Koffiemolen

Hoe werkt een espressomachine?

In dit artikel zullen we jou de technische kant besparen. Om een espresso te zetten met een espressomachine voer je een aantal stappen uit:

  1. Maal de koffiebonen
  2. Stamp de gemalen koffie aan met een tamper
  3. Draai de filterhouder met de gemalen koffie in het espresso apparaat
  4. Druk op de startknop (vergeet niet een kopje onder het apparaat te zetten

Doorlooptijd

Bij het zetten van een lekkere espresso streef je naar de perfecte doorlooptijd. Dit is de tijd dat het water in contact is met de gemalen koffie. Voor een espresso van 30 ml probeer je een doorlooptijd van 20 tot 30 seconden te bereiken. Als de doorlooptijd tekort is resulteert het in een slappe en/of zure bak koffie. Een te lange looptijd resulteert in bittere koffie. Je wilt er dus tussenin zitten.

Hoe heb je controle over de doorlooptijd?

  • Maalinstellingen: hoe fijner de maalgraad van de koffie, hoe langer de doorlooptijd.
  • Tamper: hoe harder je drukt met de tamper, hoe langer de doorlooptijd

Lees ook: tips voor het kopen van een tamper

Maalgraad instellen

Koop je een espressomachine dan zal je ook moeten investeren in een koffiemolen. Sommige koffie-experts beweren dat een goede koffiemolen belangrijker is dan een goede espressomachine. De maalgraad pas je aan op basis van het type koffie, de weersomstandigheden en hoe je jouw koffie wilt drinken.

Lees ook: de juiste maalgraad instellen.

Melk opschuimen met een stoomwand

Aan de zijkant van een espressomachine heb je een stoompijpje waarmee je het melk handmatig opschuimt. In het begin kan dit best lastig zijn, maar met een beetje oefenen kom je er wel.

Lees ook: hoe schuim je melk op?

Schoonmaak & Onderhoud

Het is erg belangrijk om een espressomachine goed schoon te houden. Zo smaakt koffie beter, is een goede hygiëne belangrijk voor je eigen gezondheid én beloofd het een langere levensduur. Dit doe je door het apparaat voor- en na gebruik door te spoelen, alle tools goed schoon te maken én het espresso apparaat ontkalkt.

TIP: houd het filtermandje goed schoon; vieze koffieresten kunnen de koffie bitter doen smaken.

Waarom een piston espressomachine?

De voor- en nadelen

  • Meer controle over de smaak
  • Koffie van cafe-kwaliteit
  • Lange levensduur (wegens een simpele bouw)
  • Barista vaardigheden ontwikkelen
  • Tijdrovend & meer gedoe
  • Je zult een koffiemolen moeten kopen
  • Wisselende resultaten (zeker in het begin)

Lees ook: de voordelen van een pistonmachine

Wat kost een espressomachine?

De kosten voor een professionele espressomachine starten vanaf 2.000 euro en lopen op tot duizenden euro’s. Een pistonmachine voor thuis start vanaf 100 euro en prijzen lopen op tot ongeveer 2.000 euro.

Uitleg prijsverschil:

  • 100 – 300 euro: de goedkopere pistonmachines zijn vooral bedoeld voor het zetten van een espresso en minder geschikt voor cappuccino’s.
  • 300 – 800 euro: dit zijn semi-professionele espressomachines waarmee je zowel goede espresso’s als cappuccino’s kunt zetten. Eén kanttekening: na het zetten van een espresso heeft de boiler tijd nodig om op te warmen. Het is dus niet mogelijk om een espresso te zetten en tegelijkertijd het melk op te schuimen.
  • 800 euro en meer: dit zijn (vaak) pistonmachines met een dubbele boiler: één espresso boiler en één stoomboiler. Hiermee kun je een espresso zetten en tegelijkertijd de stoomfunctie gebruiken. Ook zijn ze beter geschikt wanneer je meerdere cappuccino’s achter elkaar wilt zetten.

Hoeveel watt is een espressomachine?

Het vermogen van een espressomachine voor thuis is ongeveer 1600 watt. Dit kan per espresso apparaat verschillen. Echter zijn de verschillen minimaal. Het verbruikt het volledige vermogen van 1600 watt alleen bij het zetten van een kopje koffie of het opschuimen van de melk. In de standby modus verbruikt een espressomachine zo’n 300 watt.

Grofweg neemt het zetten van een kopje espresso 5 minuten in beslag inclusief reinigen. Dit komt neer op 133 watt (= 0,13 kWh). Zet je 10 espresso’s op een dag dan verbruikt het apparaat zo’n 1,3 kWh. Als we de Consumentenbond mogen geloven kost een kWh ongeveer 15 cent inclusief belastingen. Het zetten van 10 espresso’s kost dus ongeveer 1,3 kWh x 0,15 = 0,195 cent.

Populaire merken voor espressomachines

De bekendste merken voor espressomachine voor thuisgebruik zijn:

  • Gaggia
  • Sage
  • Solis
  • Quick Mill
  • De’Longhi

Conclusie: is een piston espressomachine iets voor mij?

Ben je een fijnproever, groot koffieliefhebber of werk je graag aan je barista vaardigheden? Dan is een piston espressomachine de juiste keuze. Het gemak is minder in vergelijking met andere koffiezetapparaten, maar je zet er veel betere koffie mee. Mits je geduld hebt en de tijd neemt om alle handelingen onder de knie te krijgen.

Het zetten van een espresso neemt weinig tijd in beslag, maar een cappuccino maken is tijdrovend. Voor veel gebruikers blijkt het lastig om het melk op de juiste manier op te schuimen met het klassieke stoompijpje. In dit geval zou ik een pistonmachine met een automatische stoompijpje aanraden. Dan zet je het melkkannetje onder het stoompijpje, die de rest doet.

Lees ook: de beste espresso machines 2021.

Heb je vaak haast in de morgen en ben je voornamelijk op zoek naar gemak? Grote kans dat een pistonmachine dan niet bij je past. In dit geval raden we een volautomatische koffiemachine aan. Deze zet ook lekkere koffie van versgemalen bonen, maar niet van cafe-kwaliteit.

Waar wil je over lezen?

Piston espresomachine