Koffie smaakt bitter. Waarom en wat kun je er aan doen?

Koffiebonen
Bijgewerkt op 21 dec 2023

Je neemt een slok van je koffie en het enige wat je proeft is bitterheid. Alles behalve aangenaam en tijd om er iets aan te doen. Er zijn zoveel factoren die de smaak van de koffie beïnvloeden. Laten we samen gaan kijken wat de oorzaak is van die bittere smaak.

Waarom is mijn koffie zo bitter?

Een bittere koffiesmaak kan veroorzaakt worden door verschillende factoren, denk aan vies apparatuur, water dat niet meer vers is, donker gebrande koffiebonen, een te hoge watertemperatuur en robusta koffiebonen.

1. Vies apparatuur

Heb je plotseling last van bittere koffie en gebruik je nog steeds dezelfde koffie en instellingen? Maak dan het apparaat eens goed schoon. Opgedroogde koffierestjes geven de koffie namelijk een bittere smaak mee.

Lees ook: gids koffiemachine onderhouden.

2. Gebruik vers water

Het is essentieel om vers water te gebruiken. Water dat te lang in een tank heeft gestaan, absorbeert ongewenste geuren en verliest zuurstof, wat resulteert in een minder levendige koffiesmaak. In Nederland is de kwaliteit van het kraanwater uitstekend voor koffiebereiding. Zacht water is ideaal.

Lees ook: welk water je het beste kunt gebruiken.

3. Koop de juiste koffiebonen

Wil je helemaal geen bittere smaak? Kies dan voor 100% arabica koffiebonen, licht of medium en vers gebrand. Vind je een klein bittertje juist lekker dan kies je voor een melange met arabica en robusta bonen. Deze mag best donker gebrand zijn, maar pas dan wel even de temperatuur van het water aan.

Lees ook: de lekkerste bonen uit onze test.

4. De juiste watertemperatuur

Het is eenvoudiger om koffiedeeltjes (= smaken) te onttrekken bij donker gebrande koffiebonen in vergelijking met licht gebrande koffiebonen. Daarom is het belangrijk de temperatuur van het water aan te passen op basis van de branding.

Pistonmachine water temperatuur
  • Licht gebrand: 90 – 95 graden
  • Medium gebrand: 88 – 92 graden
  • Donker gebrand: 85 – 90 graden

Bij een te hoge temperatuur (boven de 95 graden) bestaat er een kans dat de koffie verbrand, wat ook bittere smaken oplevert.

5. Overextractie van de koffie

Bij overextractie is de koffie te lang in aanraking geweest met het water, wat resulteert in een bittere smaak. Bij een bittere smaak ligt het vaak aan overextractie, wat weer verschillende oorzaken kan hebben.

  • Koffiebonen te fijn gemalen: hoe fijner de koffie, hoe minder makkelijk het is voor het water om er doorheen te komen. Probeer eens een wat grovere maling.
  • Gemalen koffie niet gelijkmatig aangedrukt: als je een pistonmachine gebruikt is het belangrijk om de gemalen koffie gelijkmatig aan te drukken. Doe je dit niet dan kan het resulteren in “channeling”, wat betekent dat het water op bepaalde plekken niet door de koffie heen loopt, of juist wel.
  • Te lange doorlooptijd: wanneer water te lang in contact is met koffie dan worden ongewenste koffiedeeltjes onttrokken wat resulteert in een bittere smaak. Voor een espresso wordt doorgaans een doorlooptijd van 30 seconden aanbevolen. Bij een volautomaat mag dit iets langer zijn als je een lungo of een grote kop koffie wilt zetten. Je kunt ook eerst een espresso zetten en er vervolgens heet water aan toe voegen.

Espresso te bitter?

Smaakt je espresso te bitter? Dit kan verschillende oorzaken hebben. Eerder hebben we een uitgebreide gids geschreven over hoe je de perfecte espresso zet. Er worden 4 variabelen uitgelegd die allemaal invloed hebben op de smaak (temperatuur, maalgraad, doorlooptijd en dosering). Als je deze variabelen niet goed instelt bestaat er een grote kans dat de espresso te bitter smaakt. Maak je gebruik van een pistonmachine en koffiemolen? Lees dan onze gids voor de perfecte espresso.

Koffie bitter: welke maalgraad?

Het instellen van de juiste maalgraad is extreem belangrijk, of je nu gebruik maakt van handmatige zetmethoden, een volautomaat of een semi-professioneel espresso apparaat. Gelukkig hebben wij een gids geschreven over hoe je de juiste maalgraad instelt.

Wat je kunt doen om een bittere smaak te voorkomen

Als je zowel de koffie als de instellingen niet hebt veranderd, raad ik aan om eerst het apparatuur goed schoon te maken en het water te vervangen. Vergeet ook niet de watertank goed schoon te maken wanneer je het water vervangt.

Vaak gaat het ook mis bij de doorlooptijd. Zoals aangegeven in het artikel levert een te lange doorlooptijd (de tijd waarmee de koffie in contact is het met het water) een bittere nasmaak op. Als je er niet uitkomt mag je ons altijd een berichtje sturen.

Waar wil je over lezen?

Koffiebonen